DERSİN GENEL BİLGİLERİ

Ders Kodu	Ders Adı	Yıl	Yarıyıl	Teorik	Pratik	Kredi	AKTS
GPS7103	Sanat Psikolojisi	1	Bahar	3	0	3	6

Dersin Türü:	Seçmeli Ders VI
Dersin Düzeyi:	Yüksek Lisans      TYYÇ:7. Düzey      QF-EHEA:2. Düzey      EQF-LLL:7. Düzey
Dersin Öğretim Dili:	Turkish
Dersin Ön/Yan Koşulu:	Yoktur
Dersin Veriliş Şekli:	Yüz yüze
Dersin Koordinatörü:	Dr. Öğr. Üyesi ÖZGÜL AKINCI
Dersin Öğretim Eleman(lar)ı:	Dr. Öğr. Üyesi ÖZGÜL AKINCI
Dersin Kategorisi:	Yetkinlik Geliştirme (Üniversite Seçmeli)

BÖLÜM II: DERSİN TANITIMI

Dersin Amacı ve İçeriği

Dersin Amacı:

Bu dersin amacı, sanatsal üretim ve alımlama süreçlerinde yer alan psikolojik dinamikleri incelemektir. Ders kapsamında, sanatçının yaratıcı süreci ile izleyicinin estetik deneyimini şekillendiren bilişsel, duyusal ve duygusal süreçler ele alınacak; psikanalitik kuram, sanat tarihi, eleştirel teori ve çağdaş sinirbilim çalışmaları bir arada değerlendirilecektir. Öğrencilerin sanatla kendi karşılaşmaları üzerine düşünmelerini sağlayan uygulamalara yer verilecektir.

Dersin İçeriği:

Sanatın İşlevi Sanat Nedir? Alımlayıcı Psikolojisi Yaratıcılık ve psikoloji Sanat ve iyileşme

Dersin Öğrenme Çıktıları (DÖÇ)

Ders Öğrenme Çıktıları (DÖÇ), dersi başarı ile tamamlayan öğrencilerin kendilerinden sahip olmaları beklenen bilgi, beceri ve yetkinlikleri ifade eder. Bu bağlamda, bu ders için tanımlanmış olan Ders Öğrenme Çıktıları aşağıda verilmektedir.

Bilgi (Kuramsal ve/veya olgusal bilgi olarak tanımlanmıştır.)

1) Sanat ve psikoloji arasındaki temel ilişkiyi kavrama becerisi kazandırır.

2) Sanatsal yaratım sürecindeki psikolojik dinamikleri tanımlama becerisi kazandırır.

3) Estetik deneyimin bilişsel ve duygusal boyutlarını analiz etme becerisi kazandırır.

4) Psikanalitik ve kuramsal yaklaşımları sanatsal örneklerle ilişkilendirme becerisi kazandırır.

5) Sanat alımlamasında algı ve duyum süreçlerini değerlendirme becerisi kazandırır.

6) Sanatın psikolojik etkilerini eleştirel biçimde tartışma becerisi kazandırır.

7) Kendi sanat deneyimleri üzerine yansıtıcı düşünme becerisi kazandırır.

Beceriler (Bilişsel ve/veya uygulama becerileri olarak tanımlanmıştır.)

Yetkinlikler ("Bağımsız Çalışabilme", "Sorumluluk Alabilme", "Öğrenme", "İletişim ve Sosyal" ve "Alana Özgü" yetkinlikler olarak tanımlanmıştır.)

Haftalık Ders Planı

Hafta	Konu	Materyal Paylaşımı *
		Ön Hazırlık	Pekiştirme
1)	Sanat psikolojisi ders tanıtımı ve öğrencilerle tanışma		Öğrencilerin dersle tanışıklık seviyeleri ve beklentilerinin öğrenilmesi
2)	Sanatın ilksel motivasyonları	E. H. Gombrich. Sanatın Öyküsü. (Giriş ve Bölüm 1)
3)	Ölüm ve sanat	E. H. Gombrich. Sanatın Öyküsü. (Bölüm 2)
4)	Modernizm ve sanat akımları	“Modern Sanat, İmge ve Psikanaliz Bağlamında Gerçeklik Olgusu”
5)	Taklit, katarsis, hikaye anlatıcılığı	Aristoteles. (2017). Poetika: Şiir sanatı üzerine (Ari Çokona & Ö. Aygün, Çev.). Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları (s. 1-40) “Aristoteles’in Mimesis Ve Katharsis Kavramları Üzerinden Bir Film İncelemesi: Dogville” Mehmet Bağır
6)	Bakış, perspektif	John Berger. Görme Biçimleri
7)	Yaratıcılık, varoluşçu psikanaliz	Rollo May, Yaratma Cesareti, ss. 43-102
8)	Vize hazırlığı
9)	Yaratıcılık ve spontanlık	Rollo May, Yaratma Cesareti, ss. 43-102 (Devam)
10)	Hayalgücü ve sinirbilim	Jonah Lehrer, Hayal Et
11)	Hayalgücü, sinirbilim ve çalışma hayatı	Jonah Lehrer, Hayal Et (Devam)
11)	Hayalgücü, sinirbilim ve çalışma hayatı	Jonah Lehrer, Hayal Et (Devam)
12)	nörosinema	Nörosinema: Kısa bir bakış.
13)	müzik ve terapi	Müzik terapi: İşleyiş ve yaklaşımlar.
14)	body and movement	Beden ve ben arasında dokunan ağ: Dans/hareket terapisi.

*Bu alan öğrencilerin ders öncesi hazırlık ve sonrası dersi pekiştirme için paylaşılan ders materyallerini içerir.

Ders İçin Zorunlu/Önerilen Kaynaklar

Ders Notları / Kitaplar:

Diğer Kaynaklar:

Altunbay, M. (2023). Disiplinlerarasılık Bağlamında Edebiyat‑Psikoloji İlişkisi ve Çocuk Edebiyatından Psikolojiye Bir Katkı: Peter Pan Sendromu. International Journal of Languages’ Education and Teaching, 11(4), 127‑144. Andreasen, N. C. (2017). Yaratıcı Beyin: Dehanın nörobilimi (S. Yalçın, Çev.). Akılçelen Kitaplar. (Orijinal eser “The Creating Brain: The Neuroscience of Genius”, 2005 yılında yayımlanmıştır.) Aristoteles. (2017). Poetika: Şiir sanatı üzerine (Ari Çokona & Ö. Aygün, Çev.). Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. Aydın, E. (2012). Müzik terapi: İşleyiş ve yaklaşımlar. Sanat Psikoterapileri Derneği. (http://www.sanatpsikoterapileridernegi.org/uploads/6/4/5/5/6455557/aydin_esma_muzik_terapi_isleyis_ve_yaklasimlar.pdf) Bağır, M. (2018). Aristoteles’in mimesis ve katharsis kavramları üzerinden bir film incelemesi: Dogville. Ege Üniversitesi İletişim Fakültesi Medya ve İletişim Araştırmaları Hakemli E‑Dergisi(2), 36‑55. Berger, J. (2016). Görme Biçimleri (Y. Alptekin, Çev.). Metis Yayınları. (Orijinal eser 1972 yılında yayımlanmıştır.) Buluş, S., & Şengel, Ş. (2024). Fotoğraf ve nöroestetik disiplin. Medeniyet Sanat – İMÜ Sanat Tasarım ve Mimarlık Fakültesi Dergisi, 10(1), 98‑112. Çatay, Z. (Yayın yılı bilinmiyor). Beden ve ben arasında dokunan ağ: Dans/hareket terapisi. Sanat Psikoterapileri Derneği. (https://www.sanatpsikoterapileridernegi.org/uploads/6/4/5/5/6455557/catayzeynepbedenvebenaras.pdf) Çiftçi, T. (2017). Nöroestetik perspektifinden görsel sanatlara bakış. Sosyal Bilimler Dergisi, 4(14), 1‑14. Çuhadar, C. H. (2008). Müzik ve beyin. Ç.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17(2), 67‑76. Eagleman, D., & Brandt, A. (2019). Yaratıcı tür: Fikirler dünyayı nasıl yeniden yaratıyor? (Z. A. Tozar, Çev.). Domingo Yayınevi. Gombrich, E. H. (2015). İmge ve Göz: Görsel temsil psikolojisi üzerine yeni incelemeler (Z. Komet, Çev.). Yapı Kredi Yayınları. (Orijinal eser “The Image and the Eye”, 1981 yılında yayımlanmıştır.) Gombrich, E. H. (2022). Sanatın Öyküsü (S. Kunt, Çev.). Yapı Kredi Yayınları. (Orijinal eser “The Story of Art”, 1950 yılında yayımlanmıştır.) Güngörmüş, N. E. (2021). Sanatçının kendine yolculuğu: Sanat ve edebiyat üzerine psikanalitik denemeler. Metis Yayınları. Güner, E., & Kantarcıoğlu, S. (2022). Nöroestetik Teorisi Bağlamında Adnan Çoker Resimlerinde Bilişsel Uyaranlar. Ankara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Dergisi, 4(1), 196‑211. Kılınçarslan, Y. (2020). Nörosinema: Kısa bir bakış. Mersin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü e-Dergisi, 4(1), 146-152. Laçinbay (2020). Estetik algılama ve sanatsal yaratım sürecinde sanat motivasyonunun önemi. Gazi Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 40(2), 829-849. Okvuran, A. (2023). Sanat psikolojisine giriş, kapsamı ve sınırları. Ankara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Dergisi, 5(1), 420‑430. Özarslan, Z. (Ed.). (2013). Sinema Kuramları‑1: Beyazperdeyi aydınlatan kuramcılar (3. basım). Su Yayınları. (Bu ders kapsamında ilgili bölüm: 1. Bölüm) Ramachandran, V. S. (2019). Öykücü Beyin (A. Cankız Çevik, Çev.). Alfa Yayınları. (Orijinal eser “The Tell-Tale Brain”, 2010 yılında yayımlanmıştır.) Shiner, L. (2024) Sanatın İcadı (İ. Ergüden, Çev.). Ayrıntı Yayınları. (Orijinal eser “The Invention of Art: A Cultural History”, 2001 yılında yayımlanmıştır.) Şimşek EU (2003). Bilişsel-davranışçı yaklaşımla ve rol değiştirme tekniği ile bütünleştirilmiş film terapisi uygulamasının işlevsel olmayan düşüncelere ve iyimserliğe etkisi, Doktora Tezi, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Programı, Ankara Üniversitesi, Ankara. Uyar, M., & Akın Korhan, E. (2011). Yoğun bakım hastalarında müzik terapinin ağrı ve anksiyete üzerine etkisi [The effect of music therapy on pain and anxiety in intensive care patients]. Ağrı, 23(4), 139‑146. Yılmaz, B. & Kırca, M. (2023). “Modern Sanat, İmge ve Psikanaliz Bağlamında Gerçeklik Olgusu”, International Academic Social Resources Journal, Vol:8, Issue:45; pp:2025- 2033.

DERS ÖĞRENME ÇIKTILARI - PROGRAM ÖĞRENME ÇIKTILARI İLİŞKİSİ

Ders - Program Öğrenme Kazanım İlişkisi

Ders Öğrenme Çıktıları (DÖÇ)	1	2	3	4	5	6	7
Program Öğrenme Çıktıları (PÖÇ)
1) İnsan davranışının temelleri ve koşullara bağlı değişimi üzerine düşünebilme
2) Lisansüstü düzeyde araştırma yöntemleri ve istatistik bilgisi ile psikolojinin alt alanlarında bilimsel temele dayalı araştırma yürütebilme
3) Farklı yöntemlerle yapılmış araştırmaları analiz edip yorumlayabilme
4) Alt alanlardaki kazanımlar doğrultusunda mesleki hayatında iletişim kurma, problem çözme, duruma ve kişiye uygun ihtiyaçları tespit edebilme, uyum sağlama üzerine uygun yaklaşımı belirleyebilme
6) Davranış, biliş ve duygu süreçlerini esas alarak içinde bulunulan sosyal bağlamda grup dinamiklerini öngörebilme
7) Kazanılan geniş kapsamlı teorik bilgileri mesleki uygulama alanlarına entegre edebilme
8) Sosyal psikoloji, gelişim psikolojisi, bilişsel psikoloji, sanat psikolojisi alt alanlarında yer alan özelleşmiş konu ve kuramları açıklayabilme

BÖLÜM III: DERSİN PROGRAM ÖĞRENME ÇIKTILARI İLE İLİŞKİSİ

Dersin Program Öğrenme Çıktılarına Katkı Düzeyi

Etkisi Yok	1 En Düşük	2 Düşük	3 Orta	4 Yüksek	5 En Yüksek

	Program Öğrenme Çıktıları	Katkı Oranı (1-5)
1)	İnsan davranışının temelleri ve koşullara bağlı değişimi üzerine düşünebilme	1
2)	Lisansüstü düzeyde araştırma yöntemleri ve istatistik bilgisi ile psikolojinin alt alanlarında bilimsel temele dayalı araştırma yürütebilme
3)	Farklı yöntemlerle yapılmış araştırmaları analiz edip yorumlayabilme	1
4)	Alt alanlardaki kazanımlar doğrultusunda mesleki hayatında iletişim kurma, problem çözme, duruma ve kişiye uygun ihtiyaçları tespit edebilme, uyum sağlama üzerine uygun yaklaşımı belirleyebilme
6)	Davranış, biliş ve duygu süreçlerini esas alarak içinde bulunulan sosyal bağlamda grup dinamiklerini öngörebilme
7)	Kazanılan geniş kapsamlı teorik bilgileri mesleki uygulama alanlarına entegre edebilme
8)	Sosyal psikoloji, gelişim psikolojisi, bilişsel psikoloji, sanat psikolojisi alt alanlarında yer alan özelleşmiş konu ve kuramları açıklayabilme

BÖLÜM IV: DERSİN ÖĞRENME VE ÖĞRETME YÖNTEMLERİ İLE ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME YÖNTEMLERİ

Dersin Öğrenme ve Öğretme Yöntemleri

(Üniversitemiz genelinde kullanılan tüm öğrenme ve öğretme yöntemleri sistematik olarak yönetilmektedir. Akademik birimlerden gelen talepler doğrultusunda bölüm/programların öğrenme ve öğretme yöntemleri ilgili kurullarımız tarafından değerlendirilmekte ve uygun bulunursa, üniversite havuzunda toplanmaktadır. Bölüm ve programlar, kendileri için program tasarımlarına uygun olan yöntemleri bu havuzdan seçebilmektedirler. Benzer şekilde, dersler için kullanılması uygun görülen yöntemler de programlar düzeyinde belirlenmiş olan yöntemler arasından seçilebilmektedir.)

Programa Genelinde Kullanılan Öğrenme ve Öğretme Yöntemleri	Ders İçin Kullanılan Öğrenme ve Öğretme Yöntemleri

Dersin Ölçme ve Değerlendirme Yöntemleri

(Üniversitemiz genelinde kullanılan tüm ölçme ve değerlendirme yöntemleri sistematik olarak yönetilmektedir. Akademik birimlerden gelen talepler doğrultusunda bölüm/programların ölçme ve değerlendirme yöntemleri ilgili kurullarımız tarafından değerlendirilmekte ve uygun bulunursa, üniversite havuzunda toplanmaktadır. Bölüm ve programlar, kendileri için program tasarımlarına uygun olan yöntemleri bu havuzdan seçebilmektedirler. Benzer şekilde, dersler için kullanılması uygun görülen yöntemler de programlar düzeyinde belirlenmiş olan yöntemler arasından seçilebilmektedir.)

Programa Genelinde Kullanılan Ölçme ve Değerlendirme Yöntemleri	Ders İçin Kullanılan Ölçme ve Değerlendirme Yöntemleri

Dersin Ölçme ve Değerlendirme Yöntemlerinin Başarı Notuna Katkısı

Ölçme ve Değerlendirme Yöntemleri	Uygulama Sayısı / Yarıyıl	Katkı Oranı
Ara Sınavlar	1	% 40.00
Yarıyıl Sonu Sınavı	1	% 60.00
Toplam		% 100
YARIYIL İÇİ ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME YÖNTEMLERİNİN BAŞARI NOTUNA KATKI ORANI		% 40
YARIYIL SONU SINAVININ BAŞARI NOTUNA KATKI ORANI		% 60
Toplam		% 100

BÖLÜM V: DERSİN İŞ YÜKÜ VE AKTS KREDİSİ

ÖĞRENME VE ÖĞRETME ETKİNLİKLERİ İŞ YÜKÜ
Öğrenme ve Öğretme Etkinlikleri	Etkinlik Sayısı/Yarıyıl	Süresi (saat)	Toplam İş Yükü
Ders	14	3	42
Laboratuvar	0	0	0
Uygulama	0	0	0
Derse Özgü Staj	0	0	0
Arazi Çalışması	0	0	0
Sınıf Dışı Ders Çalışması	14	2	28
Sunum / Seminer	0	0	0
Proje	0	0	0
Ödevler	0	0	0
Öğrenme ve Öğretme Etkinlikleri Toplam İş Yükü	-	-	70
ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ETKİNLİKLERİ İŞ YÜKÜ
Ölçme ve Değerlendirme Etkinlikleri	Etkinlik Sayısı/Yarıyıl	Süresi (saat)	Toplam İş Yükü
Kısa Sınav	0	0	0
Ara Sınavlar	1	36	36
Yarıyıl Sonu Sınavı	1	46	46
Ölçme ve Değerlendirme Etkinlikleri Toplam İş Yükü	-	-	82
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Öğrenme ve Öğretme + Ölçme ve Değerlendirme Etkinlikleri)			152
DERSİN AKTS KREDİSİ (Toplam İş Yükü/25.5 Saat)			6