DERSİN GENEL BİLGİLERİ |
| Ders Kodu | Ders Adı | Yıl | Yarıyıl | Teorik | Pratik | Kredi | AKTS |
| IND6403 | Decision Analysis | 4 | Güz | 2 | 1 | 3 | 6 |
| Dersin Türü: | Zorunlu |
| Dersin Düzeyi: | Lisans TYYÇ:6. Düzey QF-EHEA:1. Düzey EQF-LLL:6. Düzey |
| Dersin Öğretim Dili: | English |
| Dersin Ön/Yan Koşulu: | Yoktur |
| Dersin Veriliş Şekli: | Yüz yüze |
| Dersin Koordinatörü: | Dr. Öğr. Üyesi DEVRİM RODOP |
| Dersin Öğretim Eleman(lar)ı: |
Dr. Öğr. Üyesi DEVRİM RODOP |
| Dersin Kategorisi: | Mesleki Alan |
BÖLÜM II: DERSİN TANITIMI |
| Dersin Amacı: | Bu ders, öğrencilere karar verme sürecinin temel teorilerini, analitik ve stratejik karar verme modellerini öğretmeyi amaçlar. Ders sonunda öğrenciler hem matematiksel karar modellerini (AHP, TOPSIS, VIKOR, ELECTRE, vb.) hem de stratejik iş karar araçlarını (SWOT, Balık Kılçığı, SMART, KPI) kullanarak gerçek hayattaki karar problemlerini yapılandırabilecek, analiz edebilecek ve çözüm önerileri geliştirebileceklerdir. |
| Dersin İçeriği: | Karar verme sürecinin teorik temelleri; belirlilik, belirsizlik ve risk altında karar verme; tek amaçlı ve çok amaçlı karar verme modelleri; çok kriterli karar verme (MCDM) teknikleri: AHP, TOPSIS, VIKOR, ELECTRE, MOORA, WASPAS; stratejik karar verme araçları: SWOT Analizi, Balık Kılçığı (Ishikawa), SMART hedefler, KPI & Metrikler; grup karar verme modelleri ve oyun teorisi yaklaşımları; işletme ve mühendislik uygulamaları için matematiksel modelleme; stratejik iş senaryolarında karar analizi ve vaka çalışmaları. |
| Bilgi (Kuramsal ve/veya olgusal bilgi olarak tanımlanmıştır.) | ||
|
1) Karar verme teorilerini, süreçlerini ve türlerini tanımlayabilir. |
||
| Beceriler (Bilişsel ve/veya uygulama becerileri olarak tanımlanmıştır.) | ||
|
1) Matematiksel karar verme modellerini (AHP, TOPSIS, VIKOR, ELECTRE, PROMETHEE vb.) uygulayabilir. |
||
|
2) Stratejik iş kararlarında kullanılan araçları (SWOT, Balık Kılçığı, SMART hedefler, KPI) analiz edebilir. |
||
|
3) Belirsizlik ve risk altında karar problemlerini sınıflandırır ve uygun modelleme tekniklerini seçebilir. |
||
|
4) Gerçek hayat senaryolarını matematiksel ve iş modeli perspektifinden yapılandırır ve çözüm önerileri geliştirebilir. |
||
| Yetkinlikler ("Bağımsız Çalışabilme", "Sorumluluk Alabilme", "Öğrenme", "İletişim ve Sosyal" ve "Alana Özgü" yetkinlikler olarak tanımlanmıştır.) | ||
| Hafta | Konu | ||
| Ön Hazırlık | Pekiştirme | ||
| 1) | Karar Vermeye Giriş: Temel Kavramlar | ||
| 2) | Tek Kriterli Karar Verme, Çok Kriterli Karar Vermeye Giriş, Normalizasyon | ||
| 3) | Risk Altında Karar Verme, Karar Ağaçları | ||
| 4) | Çok Kriterli Karar Verme (MCDM), Elementary Modeller | ||
| 5) | AHP (Analitik Hiyerarşi Süreci) | ||
| 6) | Ödev 1 – Matematiksel Modelleme Projesi | ||
| 7) | MOORA, WASPAS Yöntemleri | ||
| 8) | ARASINAV | ||
| 9) | VIKOR ve TOPSIS Yöntemleri | ||
| 10) | Grup Karar Verme Modelleri ve Oyun Teorisi | ||
| 11) | Stratejik Karar Modelleri ve Problem Çözme (Brainstorming, Fishbone Diagrams, SWOT Analysis, Mind Mapping, The 5 Whys, PESTLE Analysis, Pareto Analysis) | ||
| 12) | Stratejik Karar Modelleri, Simulasyon ve Problem Çözme (SMART Hedefler, KPI & Metrikler) | ||
| 13) | Ödev 2 – Business Modelleme | ||
| 14) | Sınıf sunumları | ||
| Ders Notları / Kitaplar: | |
| Diğer Kaynaklar: | 1) Triantaphyllou, E., Multi-Criteria Decision Making Methods: A Comparative Study, Springer, 2000 2) Saaty, T.L., Decision Making for Leaders: The Analytic Hierarchy Process, RWS Publ., 2012 3) Yıldırım, B.F., Önder, E., Çok Kriterli Karar Verme, Dora Yayıncılık, 2015 4) Evren, R., Ülengin, F., Yönetimde Çok Amaçlı Karar Verme, İTÜ Yayınları, 1992 5) Winston, W.L., Operations Research: Applications and Algorithms, Thomson, 2004 |
DERS ÖĞRENME ÇIKTILARI - PROGRAM ÖĞRENME ÇIKTILARI İLİŞKİSİ |
| Ders Öğrenme Çıktıları (DÖÇ) | 1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Program Öğrenme Çıktıları (PÖÇ) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 1) Problemleri analiz edebilme, çözebilme ve çatışmaları yönetebilme yetkinliği kazanır. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 1) Matematik, fen bilimleri ve İşletme Mühendisliği ile ilgili konularda yeterli bilgi birikimine sahiptir; bu alanlardaki kuramsal ve uygulamalı bilgileri İşletme Mühendisliği problemlerinin çözümü için birlikte kullanır | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 1) Bireysel olarak ve çok disiplinli takımlarda etkin çalışır, sorumluluk alır | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 1) Alanı ile ilgili temel bilim konularındaki kuramsal ve uygulamalı bilgileri işletme mühendisliği problemlerinin çözümü için birlikte kullanır ve uygular. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 1) İş hayatındaki tüm süreçleri deneyimler | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 1) Karmaşık İşletme Mühendisliği problemlerini saptar, tanımlar, formüle eder ve çözer; bu amaçla uygun analitik yöntemler ile modelleme yöntemlerini seçer ve uygular | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2) Bilgiye erişir ve bu amaçla kaynak araştırması yapar, veri tabanları ve diğer bilgi kaynaklarını kullanır | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2) Sorunların çözümlenmesini gerektiren ortamlarda ekip üyesi olarak görev ve sorumluluk alır, gerektiğinde liderlik yapar. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2) İşletme mühendisliği uygulamalarını analiz eder, modeller, gerçekçi kısıtlar ve koşullar altında belirli gereksinimleri karşılayacak şekilde tasarlar ve geliştirir; bu amaçla uygun yöntemleri, araçları ve teknolojileri seçer ve kullanır. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2) Karmaşık bir sistemi, süreci, cihazı veya ürünü gerçekçi kısıtlar ve koşullar altında, belirli gereksinimleri karşılayacak şekilde tasarlar; bu amaçla modern tasarım yöntemlerini uygular | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2) Alanında faaliyet gösteren bir işletmede eğitim alanı ile ilgili faaliyetlerde yer alır | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 3) Sürekli gelişen işletme mühendisliği alanının ve küresel rekabet ortamının gerektirdiği yetkinliklere sahiptir. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 3) Teorik bilgiler ile uygulamayı karşılaştırır | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 3) Etik ve Sosyal Sorumluluk bilincine sahiptir. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 3) Mühendislik uygulamaları için gerekli olan modern teknik ve araçları seçer ve kullanır; bilişim teknolojilerini ve en az bir bilgisayar yazılımını (Avrupa Bilgisayar Kullanma Lisansı İleri Düzeyinde) etkin bir şekilde kullanır | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 3) Yaşam boyu öğrenmenin gerekliliği bilincindedir; bilim ve teknolojideki gelişmeleri izler ve kendini sürekli yeniler | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 4) Alanında edindiği bilgi ve tecrübeleri derler | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 4) Öğrendiklerini nicel ve nitel veriler ile destekleyerek; yazılı, sözlü ve görsel iletişim araçlarını kullanarak, sistemli ve etkileyici bir biçimde alanı ve alanı dışındaki gruplara aktarır. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 4) Bir yarıyıl boyunca iş hayatının içinde bulunarak öğrendiği teorik bilgilerini uygular | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 4) Mühendislik problemlerinin incelenmesi için deney tasarlar, deney yapar, veri toplar, sonuçları analiz eder ve yorumlar | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 4) Türkçe sözlü ve yazılı etkin iletişim kurar, Avrupa Dil Portföyü B1 genel düzeyinde en az bir yabancı dil bilgisine sahiptir | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 5) Sorumluluk aldığı çalışmalarda var olan normları ve standartları eleştirel bakış açısıyla değerlendir. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 5) Proje yönetir, iş yeri uygulamaları, çalışanların sağlığı, çevre ve iş güvenliği konularında bilinç sahibidir; mühendislik uygulamalarının hukuksal sonuçlarının farkındadır | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 5) İş dünyasının ve toplumun beklentileri doğrultusunda gelişen ve üniversitemizin kurumsal çıktıları olarak tanımlamış olduğu yetkinlikleri ileri düzeyde kazanır | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 5) İnsan, malzeme, bilgi, teçhizat ve enerji içeren, somut ya da soyut çıktıların üretilmesine yönelik entegre sistemler tasarlar, geliştirir, uygular; bu sistemlerin işleyişini kontrol eder ve iyileştirir | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 6) Stratejik, yenilikçi ve girişimci fikirler geliştirir. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 6) Mühendislik çözümlerinin ve uygulamalarının evrensel ve toplumsal boyutlardaki etkilerinin bilincindedir; girişimcilik ve yenilikçilik konularının farkındadır ve çağın sorunları hakkında bilgi sahibidir | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 7) Mesleki ve etik sorumluluk bilincine sahiptir | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 7) Değişimi yönetebilme yetkinliği kazanır. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 8) Yaşamboyu öğrenme bilinciyle kişisel ve sosyal gelişim gösterir. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 8) Kalite bilincine sahiptir | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 9) Bir işletmenin kuruluş sürecini üstlenebilecek biçimde girişimcilik bilincine sahiptir | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 9) İleri teknolojileri ve dijital dönüşüm ile ilgili gelişmeleri takip eder. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 10) Kültürel bilince sahiptir ve bunu alanı ve alanı dışındaki gruplara aktarır. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 11) Yurttaşlık yeterliliği konusunda bilinç sahibidir. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 12) Avrupa Dil Portfolyosunun en az B1 düzeyinde tanımlanan Yabancı Dilde (İngilizce) iletişim kurma yetkinliği kazanır. (Öğretim dili İngilizce olan programlar için B2/B2+ düzeyinde) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
BÖLÜM III: DERSİN PROGRAM ÖĞRENME ÇIKTILARI İLE İLİŞKİSİ |
| Etkisi Yok | 1 En Düşük | 2 Düşük | 3 Orta | 4 Yüksek | 5 En Yüksek |
| Program Öğrenme Çıktıları | Katkı Oranı (1-5) | |
| 1) | Problemleri analiz edebilme, çözebilme ve çatışmaları yönetebilme yetkinliği kazanır. | |
| 1) | Matematik, fen bilimleri ve İşletme Mühendisliği ile ilgili konularda yeterli bilgi birikimine sahiptir; bu alanlardaki kuramsal ve uygulamalı bilgileri İşletme Mühendisliği problemlerinin çözümü için birlikte kullanır | |
| 1) | Bireysel olarak ve çok disiplinli takımlarda etkin çalışır, sorumluluk alır | |
| 1) | Alanı ile ilgili temel bilim konularındaki kuramsal ve uygulamalı bilgileri işletme mühendisliği problemlerinin çözümü için birlikte kullanır ve uygular. | |
| 1) | İş hayatındaki tüm süreçleri deneyimler | |
| 1) | Karmaşık İşletme Mühendisliği problemlerini saptar, tanımlar, formüle eder ve çözer; bu amaçla uygun analitik yöntemler ile modelleme yöntemlerini seçer ve uygular | |
| 2) | Bilgiye erişir ve bu amaçla kaynak araştırması yapar, veri tabanları ve diğer bilgi kaynaklarını kullanır | |
| 2) | Sorunların çözümlenmesini gerektiren ortamlarda ekip üyesi olarak görev ve sorumluluk alır, gerektiğinde liderlik yapar. | |
| 2) | İşletme mühendisliği uygulamalarını analiz eder, modeller, gerçekçi kısıtlar ve koşullar altında belirli gereksinimleri karşılayacak şekilde tasarlar ve geliştirir; bu amaçla uygun yöntemleri, araçları ve teknolojileri seçer ve kullanır. | |
| 2) | Karmaşık bir sistemi, süreci, cihazı veya ürünü gerçekçi kısıtlar ve koşullar altında, belirli gereksinimleri karşılayacak şekilde tasarlar; bu amaçla modern tasarım yöntemlerini uygular | |
| 2) | Alanında faaliyet gösteren bir işletmede eğitim alanı ile ilgili faaliyetlerde yer alır | |
| 3) | Sürekli gelişen işletme mühendisliği alanının ve küresel rekabet ortamının gerektirdiği yetkinliklere sahiptir. | |
| 3) | Teorik bilgiler ile uygulamayı karşılaştırır | |
| 3) | Etik ve Sosyal Sorumluluk bilincine sahiptir. | |
| 3) | Mühendislik uygulamaları için gerekli olan modern teknik ve araçları seçer ve kullanır; bilişim teknolojilerini ve en az bir bilgisayar yazılımını (Avrupa Bilgisayar Kullanma Lisansı İleri Düzeyinde) etkin bir şekilde kullanır | |
| 3) | Yaşam boyu öğrenmenin gerekliliği bilincindedir; bilim ve teknolojideki gelişmeleri izler ve kendini sürekli yeniler | |
| 4) | Alanında edindiği bilgi ve tecrübeleri derler | |
| 4) | Öğrendiklerini nicel ve nitel veriler ile destekleyerek; yazılı, sözlü ve görsel iletişim araçlarını kullanarak, sistemli ve etkileyici bir biçimde alanı ve alanı dışındaki gruplara aktarır. | |
| 4) | Bir yarıyıl boyunca iş hayatının içinde bulunarak öğrendiği teorik bilgilerini uygular | |
| 4) | Mühendislik problemlerinin incelenmesi için deney tasarlar, deney yapar, veri toplar, sonuçları analiz eder ve yorumlar | |
| 4) | Türkçe sözlü ve yazılı etkin iletişim kurar, Avrupa Dil Portföyü B1 genel düzeyinde en az bir yabancı dil bilgisine sahiptir | |
| 5) | Sorumluluk aldığı çalışmalarda var olan normları ve standartları eleştirel bakış açısıyla değerlendir. | |
| 5) | Proje yönetir, iş yeri uygulamaları, çalışanların sağlığı, çevre ve iş güvenliği konularında bilinç sahibidir; mühendislik uygulamalarının hukuksal sonuçlarının farkındadır | |
| 5) | İş dünyasının ve toplumun beklentileri doğrultusunda gelişen ve üniversitemizin kurumsal çıktıları olarak tanımlamış olduğu yetkinlikleri ileri düzeyde kazanır | |
| 5) | İnsan, malzeme, bilgi, teçhizat ve enerji içeren, somut ya da soyut çıktıların üretilmesine yönelik entegre sistemler tasarlar, geliştirir, uygular; bu sistemlerin işleyişini kontrol eder ve iyileştirir | |
| 6) | Stratejik, yenilikçi ve girişimci fikirler geliştirir. | |
| 6) | Mühendislik çözümlerinin ve uygulamalarının evrensel ve toplumsal boyutlardaki etkilerinin bilincindedir; girişimcilik ve yenilikçilik konularının farkındadır ve çağın sorunları hakkında bilgi sahibidir | |
| 7) | Mesleki ve etik sorumluluk bilincine sahiptir | |
| 7) | Değişimi yönetebilme yetkinliği kazanır. | |
| 8) | Yaşamboyu öğrenme bilinciyle kişisel ve sosyal gelişim gösterir. | |
| 8) | Kalite bilincine sahiptir | |
| 9) | Bir işletmenin kuruluş sürecini üstlenebilecek biçimde girişimcilik bilincine sahiptir | |
| 9) | İleri teknolojileri ve dijital dönüşüm ile ilgili gelişmeleri takip eder. | |
| 10) | Kültürel bilince sahiptir ve bunu alanı ve alanı dışındaki gruplara aktarır. | |
| 11) | Yurttaşlık yeterliliği konusunda bilinç sahibidir. | |
| 12) | Avrupa Dil Portfolyosunun en az B1 düzeyinde tanımlanan Yabancı Dilde (İngilizce) iletişim kurma yetkinliği kazanır. (Öğretim dili İngilizce olan programlar için B2/B2+ düzeyinde) |
BÖLÜM IV: DERSİN ÖĞRENME VE ÖĞRETME YÖNTEMLERİ İLE ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME YÖNTEMLERİ |
| Anlatım | |
| Tartışma | |
| Vaka Çalışması | |
| Problem Çözme | |
| Gösterip Yaptırma | |
| Ödev | |
| Soru Cevap | |
| Derse Aktif Katılım |
| Ara Sınav | |
| Yarıyıl Sonu Sınavı | |
| Ödev Değerlendirme |
| Ölçme ve Değerlendirme Yöntemleri | Uygulama Sayısı / Yarıyıl | Katkı Oranı |
| Ödev | 1 | % 15.00 |
| Ara Sınavlar | 1 | % 35.00 |
| Yarıyıl Sonu Sınavı | 1 | % 50.00 |
| Toplam | % 100 | |
| YARIYIL İÇİ ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME YÖNTEMLERİNİN BAŞARI NOTUNA KATKI ORANI | % 50 | |
| YARIYIL SONU SINAVININ BAŞARI NOTUNA KATKI ORANI | % 50 | |
| Toplam | % 100 | |
BÖLÜM V: DERSİN İŞ YÜKÜ VE AKTS KREDİSİ |
| ÖĞRENME VE ÖĞRETME ETKİNLİKLERİ İŞ YÜKÜ | |||
| Öğrenme ve Öğretme Etkinlikleri | Etkinlik Sayısı/Yarıyıl | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü |
| Ders | 1 | 39 | 39 |
| Laboratuvar | 0 | 0 | 0 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Derse Özgü Staj | 0 | 0 | 0 |
| Arazi Çalışması | 0 | 0 | 0 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışması | 1 | 39 | 39 |
| Sunum / Seminer | 0 | 0 | 0 |
| Proje | 0 | 0 | 0 |
| Ödevler | 2 | 25 | 50 |
| Öğrenme ve Öğretme Etkinlikleri Toplam İş Yükü | - | - | 128 |
| ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ETKİNLİKLERİ İŞ YÜKÜ | |||
| Ölçme ve Değerlendirme Etkinlikleri | Etkinlik Sayısı/Yarıyıl | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ara Sınavlar | 1 | 10 | 10 |
| Yarıyıl Sonu Sınavı | 1 | 15 | 15 |
| Ölçme ve Değerlendirme Etkinlikleri Toplam İş Yükü | - | - | 25 |
| TOPLAM İŞ YÜKÜ (Öğrenme ve Öğretme + Ölçme ve Değerlendirme Etkinlikleri) | 153 | ||
| DERSİN AKTS KREDİSİ (Toplam İş Yükü/25.5 Saat) | 6 | ||